Een soort van

Door: Jan Dalm

Laatst vroeg ik aan m’n nichtje wat de uitslag was van haar bezoek aan de huisarts. Ze had al enige tijd last van koorts, buikpijn en misselijkheid. De voorafgaande coronatest was negatief uitgevallen, dus ik was nieuwsgierig. ‘Ik ben een soort van zwanger zeg maar,’ zei ze.

Het lijkt erop dat er al jaren een virus in ons land rondwaart, de lingua. De besmettelijkheid daarvan lijkt vele malen groter te zijn dan welke vorm van corona dan ook en de infectie ervan geeft vooral verschijnselen bij jongeren. Het is te herkennen aan een vorm van taalgebruik zonder de functie van de woorden of de zinsopbouw te kennen. ‘Ik ben een soort van zwanger zeg maar,’ is er een voorbeeld van. Maar er zijn er meer; ‘Ik heb er nooit geen last van, hij is groter als mij, ik irriteer me aan, hun komen eraan, heb je me telefoon gezien, ik ben de enigste.’
En dan nog die vreselijke Engelse variant die een toevoeging geeft op bijna alles: ‘Weird, awesome, awkward, chill, cool, flabbergasted.’

Anderzijds blijkt, dat als een bepaalde combinatie maar vaak genoeg gebruikt wordt, het als vanzelf geadopteerd wordt door de taalunie. Neem bijvoorbeeld ‘dodelijk slachtoffer’. Dodelijk heeft als betekenis ‘de dood veroorzakend’, zoals bij een dodelijk wapen. Inmiddels is ‘dodelijk slachtoffer’ gemeengoed geworden. De taalunie heeft besloten dat een bijvoeglijk naamwoord niet alleen maar iets zegt over het bijbehorend zelfstandig naamwoord, maar ook iets mee kan delen over iets anders. Denk aan een lopend buffet, een staande receptie, een luie stoel of de vallende ziekte.

Het virus wordt nauwelijks bestreden en er wordt geen onderzoek naar gedaan. Het kan daarom ongestoord zijn gang gaan. Ik begrijp niet meer waarover het gaat als ik bijvoorbeeld osso, snelle planga, lit, doekoe, stacks, fittie, stiffe patta’s, popo, tori, loesoe, tata, faka, djoenen, mattie, scorro, derm, of fissa hoor.

En ikzelf dan? Zou ik zelf besmet zijn?
Ik vroeg het aan mijn echtgenote. ‘Je bent een soort van bejaarde zeur,’ zei ze. ‘Ik hoop dat je zelf geen uitglijders hebt gemaakt in je artikeltje. Deze zijn des te pijnlijker als je ze zelf niet in de gaten hebt.’

‘Shit,’ hoorde ik mezelf zeggen.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s